Obowiązujące przepisy prawne

Od 01.01.2009 obowiązują w Polsce nowe warunki techniczne w budownictwie stanowiące uzupełnienie dotychasowych przepisów w zakresie standardu energetycznego i dostosowujące nasze przepisy do norm europiejskich.

Pełna nazwa dokumentu to:

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (http://www.mi.gov.pl/files/0/1789593/WARUNKITECHNICZNE.pdf ).

W dokumencie tym określono nowe wielkości współczynników przewodności cieplnej dla poszczególnych przegród zewnętrznych budynków: dla ścian zewnętrznych 0,3, dla dachów 0,25, podłóg na gruncie 0,45 oraz dla okien 1,8 (załącznik nr. 2 str. 9 tego dokumentu)

W tychże warunkach w części uzasadnienie na str. 20 czytamy co następuje:

„Wprowadza się przepis dający możliwość wyboru drogi respektowania obowiązujących uregulowań standardu energetycznego: spełnienie wymagań cząstkowych w postaci dopuszczalnej izolacyjności cieplnej przegród oraz innych wymagań związanych z oszczędnością energii zawartych w rozporządzeniu lub spełnienie warunku, że wskaźnik EP projektowanego budynku określający roczne jednostkowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energie pierwotną, obliczony według zasad ustalonych w przepisach odrębnych dotyczących metodologii obliczania charakterystyki energetycznej nie przekroczy wskaźnika EP, obliczonego na podstawie prostych zależności określonych w ust. 3.”

W skrócie oznacza to, że celem standardu energetycznego jest przede wszystkim ograniczenie zużycia energii ze źródeł nieodnawialnych, przy czym dopuszcza się dowolny sposób realizcji tego celu. W przypadku jeżeli któraś z przegród zewnętrznych domu nie spełniałaby zalecanych wymogów cząstkowych to jeżeli zapotrzebowanie na energię nieodnawialną całego budynki w bilansie rocznym nie przekracza ustalonej wartości maksymalnej to cały budynek spełnia wymogi standardu energetycznego. W praktyce oznacza to, że  niedobór w zakresie przewodności  cieplnej jednej przegrody może  być skompensowany nadmiarem innej przegrody lub dom musi być wyposażony w dodatkowe źródła energii odnawialnej (np. solary, poma ciepła etc.) redukujące znacznie zapotrzebowanie na energie nieodnawialną. Dom może również być  wyposażony w urządzenia optymalizujące zużycie energii (np. rekuperator).  

Współczynnik przenikalności cieplnej dla ścian z bali i właściwości cieplne domu drewninego:

Współczynnik przenikalności cieplnej dla ściany z bali okrągłych liczy się poprzez określenie zastępczej grubości ściany o stałej szerokości oraz na podstawie katalogowej wartości oporu cieplnego dla 1 cm drewna określonej dla temperatury 21 C. Przeprowadzone w ten sposób obliczenia współczynnika przenikalności cieplnej U dla ściany zbudowanej z okrąglaków o średniej średnicy 35cm i szerokości rowka ok. 12cm wynoszą 0,36 W/m2K.

Wartość obliczonego w ten sposób wskaźnika U nie do końca jednak odpowiada rzeczywistości ( zazwyczaj interesuje nas przewodność cieplna drewna  zimą czyli dla temperatur dużo poniżej 21C )  oraz pomija zjawisko pojemności cieplnej masywnych grubych bali (fi > 30cm), które ma znaczny wpływ na zużycie energii w takim domu..

W Kanadzie i USA, gdzie istnieje bardzo szeroko rozwinięte budownictwo drewniane oraz  branżowe instytuty naukowe wielokrotnie badano właściwości cieplne domów z bali. Stwierdzono między innymi, że teoretyczne obliczenia przenikalności cieplnej, nie uwzględniają pojemności cieplnej masywnych bali oraz tego że opór cieplny drewna nie jest wartością stałą i nieznacznie rośnie wraz ze spadkiem temperatury.

Pojemność cieplna masywnych ścian z bali sprawia że całoroczne zapotrzebowanie na energię spada o ponad 10% względem obliczeń pomijających to zjawisko. Ma to zasadnicze znaczenie jeżeli uznamy że celem standardu energetycznego jest zużycie energii a nie tylko przewodność cieplna danej przegrody.

Na  temat znaczenia pojemności cieplnej ścian z bali można również zapoznać się  na stronie polskiego stowarzyszenia budownictwa drewnianego http://www.szkielet.pl/domy_z_bali.php?Izolacyjno%C5%9B%C4%87-cieplna-%C5%9Bcian-z-bali&id=26 gdzie omawiane są doświadczenia jednego z amerykańskich instytutów branżowych.

Jeszcze ciekawszy jest postulat o wzrastającym oporze cieplnym drewna wraz ze spadkiem temperatury. I tak dla średniej temperatury drewna 5 C (-10 C na zewnątrz i 20C wewnątrz) U wychodzi na poziomie 0,29 W/m2K dla naszej ściany. Oznacza to że im niższa temperatura na zewnątrz tym lepsze właściwości izolacyjne drewna. Doświadczenia Kanadyjczyków zdają się tłumaczyć dlaczego domy z bali tak dobrze sprawdzają się w zimnych klimatach krajów Skandynawskich czy wszystkich terenach górskich gdzie tradycyjnie drewno postrzegane jest jako idealny materiał do budowy domu.

Infiltracja:

Mówiąc o właściwościach cieplnych domów z bali należy również rozróżnić straty cieplne spowodowane nieszczelnością czy złym wykonawstwem i starty ciepła przez samo drewno o których mówiliśmy powyżej. O ile drewno to doskonały materiał na budowę domu o tyle złe wykonawstwo może być skutkiem nieszczelności  czyli tak zwanej infiltracji  której powodem  będą nadmierne straty ciepła. Ogólnie przyjmuje się że domy budowane z bali o średnicy powyżej 25cm spełniają wymagania budownictwa mieszkalnego pod warunkiem właściwego wykonania czyli eliminacji nieszczelności (infiltracji). Oznacza to że bez względu na teoretycznie zadawalającą przenikalność cieplną danej przegrody jakikolwiek dom zbudowany niestarannie nie będzie spełniał wymagań cieplnych. I nie dotyczy to tylko domów z bali.

Wnioski:

Gwarantując szczelność naszych domów poprzez sprawdzoną technologię oraz wzorcowe wykonawstwo, bale o średniej średnicy 35cm oraz podwyższone parametry izolacyjności cieplnej pozostałych przegród (dach 0,2, okna 1,1, podłoga na gruncie 0,3)  jesteśmy w stanie zaoferować Państwu domy o właściwościach cieplnych spełniających obowiązujące obecnie zaostrzone przepisy standardu energetycznego bez konieczności dodatkowego docieplania ścian z bali.